دات نت نیوک
جمعه 28 مهر 1396

روستاها

 

معرفي روستاي پشت قلعه

منظور معرفی روستا همراه با تصاویر ضمن بیان مزیت ها، چالش ها و فرصت ها می باشد.

دژ پشت قلا (کردی) یا به فارسی پشت قلعه در فاصله پنج کیلومتری در ناحیه جنوبی شهرستان آبدانان در شمال غربی روستای پشت قلا بر روی تپه‌ای بلند آثار دژ دیده می‌شود که رودخانه دویرج از پای آن می‌گذرد. مصالحی که در ساخت این بنا به کار رفته بارت است از سنگ و گچ. دور تپه را برج و باروی آن محصور کرده است. آثار به جا مانده نشاندهنده وجود برجهای نگهبانی، بارو، شاه‌نشین و اتاق‌های مسکونی، پلکان و غیره است. باروی بیضوی شکل که ارتفاع آن به سه متر می‌رسد محوطه قلعه را محصور کرده است. دیوارهای بیرونی و اصلی قلعه تقریباً سالم مانده است. این دیوارها قلعه را به سه قسمت مجزا تقسیم می‌کنند. در قسمت غربی قلعه، آثار برج دیده می‌شود و سوراخی بر روی برج قسمت جنوبی قلعه است که جهت دیده‌بانی به کار می‌رفته است. بر باروها و دیوارهای آن، برجهایی با فواصل تقریباً مساوی در اطراف دژ به صورت کنگره‌دار ساخته شده که دارای اتاق‌های کوچک دیده‌بانی و طاق‌های قوسی شکل است. در منتهی‌الیه قسمت جنوبی و جنوب شرقی، دژ شاهین شین قلعه و اتاق‌های مسکونی قرار دارند که یک قسمت حدود ۴/۱ دژ را تشکیل می. دهند و مابقی محوطه قلعه است. این قسمت دارای اتاق‌هایی با تاق‌های نیم‌دایره و تاقچه‌ها و طاقنماهایی است که گاه قطر دیوار آن به یک متر می‌رسد. قلوه سنگها بصورت رگ چین روی هم چیده شده و با ملات گچ طوری در هم آمیخته‌اند که سالیان درازی است مقاوم و پا بر جا ایستاده‌اند. بر اساس اثر محمودیان (۱۳۸۳)، این دژ بیشتر جنبه نظامی داشته و دور تپه‌ها کانالی طبیعی قرار دارد که که مانند خندقی از دژ محافظت می‌کند که در یک قسمت از این خندق طبیعی رودخانه دویرج می‌گذرد. به گفته محمودیان (۱۳۸۳)، تپه‌ای که قلعه بر روی آن قرار گرفته، مشرف بر روستای پا قلعه است و زمین همواری که کل مساحت قلعه را تشکیل می. دهد در حدود ۴ متر است و تمام ساخت و ساز آن در قسمت جلو یا جنوبی آن است. در قسمت‌های شمال و شرق قلعه که پرتگاه غیرقابل نفوذی است، هیچ ساخت و سازی صورت نگرفته است. در قسمت غربی قلعه یک دیوار بلند به ارتفاع ۲ متر و عرض ۵/۱ متر که یک دیوار حصار است ساخته شده است. این قلعه در زمان ساسانیان ساخته شده است و رابط بین قلعه‌های نظامی هزاردر و قلعه هزارانی بوده است به گفته شاهدان محلی یک تونل ارتباطی مخفی برای مواقع محاصرهبین این قلعه و قلعه‌های هزاردر و هزارانی وجود داشته است تا در صورت نیاز بتوان از آن استفاده نمود گفته می‌شود که این تونل در زمان گذشته بر اثر خاکبرداری پیدا شده اما به واسطه ترس ساکنان محلی از خطرهای احتمالی تونل دوباره پوشیده شده است.

روستای پشت قلعه  از توابع شهرستان آبدانان در 5 کیلومتری جنوب شرقی شهر آبدانان  واقع شده است بصورت کوهپایه ای بوده و در دامنه کوههای زیبای زاگرس با طبیعتی زیبا و جذاب آرمیده است و در حدود 340  خانوار  و جمعیتی بالغ بر 1500 نفر می باشد ،از کنار این روستا جاده آبدانان به دهلران و خوزستان  می گذرد ، که آبدانان را به جنوب کشور متصل می کند ، در دو طرف جاده زمین های کشاورزی روستا قرار دارد که گندم زارهای پر پشت و پرخوشه ، و سیفی جات از محصولات آن می باشند ، شغل اکثر مردم این روستا کشاورزی و دامداری می باشد ، عده ای از مردم این روستا نیز به کارمند ادارات شهرستان آبدانان می باشند.

 مهمترین جذابیت ها و پتانسیل های روستا عبارتند از :

1- قلعه باستانی ،پشت قلعه در فاصله پنج کیلومتری در ناحیه جنوبی شهرستان آبدانان و در شمال غربی روستای پشت قلا بر روی تپه‌ای بلند قرار دارد كه رودخانه دویرج از پای آن می‌گذرد. اين اثر يكي از آثار دوره ساساني است كه مصالح ساخت آن از قلوه سنگهاي رودخانه‌اي و گچ نيم‌كوب تشكيل شده است.

آثار به جا مانده از اين اثر ارزشمند شامل برجهای نگهبانی، بارو، شاه‌نشین، اتاق‌های مسکونی، پلکان و... است. باروی بیضوی شکل که ارتفاع آن به سه متر می‌رسد محوطه قلعه را در بر گرفته است. دیوارهای بیرونی و اصلی قلعه تقریبا سالم مانده است. این دیوارها قلعه را به سه قسمت مجزا تقسیم می‌کنند. در قسمت غربی قلعه، آثار برج دیده می‌شود و سوراخی بر روی برج قسمت جنوبی قلعه است که كاربري آن دیده‌بانی است. بر باروها و دیوارهای آن، برجهایی با فواصل تقریباً مساوی در اطراف دژ به صورت کنگره‌دار ساخته شده که دارای اتاق‌های کوچک دیده‌بانی و طاق‌های قوسی شکل است. در منتهي‌الیه قسمت جنوبی و جنوب شرقی دژ، شاهنشین قلعه و اتاق‌های مسکونی قرار دارند که يك چهارم دژ را تشکیل می‌دهند و مابقی محوطه قلعه است. این قسمت دارای اتاق‌هایی با تاق‌های نیم‌دایره و تاقچه‌ها و طاقنماهایی است که گاه قطر دیوار آن به یک متر می‌رسد. این قلعه جنبه نظامی داشته و دور تپه‌ها کانالی طبیعی قرار دارد که مانند خندقی از دژ محافظت می‌کند. در یک قسمت از این خندق طبیعی رودخانه دویرج عبور مي‌كند.

2- منطقه دینارکوه ، منطقه ای با آب و هوای سرد و کوهستانی می باشد و گردشگاهی است بكر و فرح انگیز، سرزمینی زیبا با شیبی ملایم که در کوههای غرب روستا محصور شده و اطراف آن پوشیده از درختـان جنگلی گـوناگون بوده و فاصله آن تا روستای پشت قلعه حدود 7 کیلومتر می باشد ، این منطقه دارای درختان بلوط و ... فراوان و دائمی بوده و در فصل های بهار و تابستان بواسطه طبیعت سرسبزش ، پذیرای خانواده ها و افراد اهل کوهنوردی بوده ، تا ساعاتی را به دور از هیاهوی زندگی شهری در دل طبیعت زیبا سپری کنند . از ویژگیهای بارز این منطقه می توان به جاذبه های بهاری و تابستانی آن از جمله کوچ عشایر با گله های خود به مناطق حوالی آن و هوای خنک و دلپذیرش در بهار و اوج تابستان ، پوشش گیاهی و گلهای رنگارنگ از جمله لاله های واژگون ، و گل زرد های مخملین می باشد که گردش در آنجا را مفید و خاطره انگیز می سازد .

۳-وجود ظرفیت بازی های بومی- محلی

۴-ظرفیت صنایع دستی متنوع موجود در روستا

۵-ظرفیت وپتانسیل گیاهان دارویی وخوراکی در روستا

۶-یکی از عوامل که می تواند نوید بخش توسعه روستا گردد حفر بزرگترین تونل کشور در رشته کوه کبیر است .

امکانات روستا :

-مرکز دهیاری روستا که عمده وظایف آن فعالیتهای عمرانی جهت زیبا سازی و خدمت رسانی به اهالی با همکاری شورای روستا می باشد .-مرکز مخابرات و پست بانک .-خانه بهداشت .-مسجد .- نانوایی .

مشکلات و محدودیت های روستای پشت قلعه:

  • یکی از مهم­ترین مشکلاتی که در روستای پشت قلعه وجود دارد، عدم اشنایی مردم با فرصت های که گردشگری می تواند برای ایشان  ایجاد اشتغال نماید یا بهتر بگویم عدم اگاهی از پتانسیل های موجود روستا به عنوان فرصت توسعه می باشد.
  • دوری مسافت از مرکز استان تا روستا
  • عدم وجود تابلوی راهنما در روستا به ویژه در مسیر رسیدن به قلعه­ی روستا
  • عدم همکاری بانک عامل ( صندوق کار آفرینی امید )

پس از بررسی همه جوانب، مشکلات وپتانسیل های روستا و تقاضای روستائیان موارد ذیل پیشنهاد می گردد.

  • نیاز به آموزش در حوزه های میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در اولویت می باشد.
  • با توجه به مسیر طولانی از ایلام تا روستای پشت قلعه، حتما لازم است یک توقف در دره شهر انجام شود و تورهای جذاب تعریف شود تا گردشگر را ترغیب و تهییج به سفر نماید.
  • تهیه تابلوهای راهنما جهت معرفی روستا و جاذبه های موجود در روستا در محیط.
  • ایجاد کمپ گردشگری در منطقه دینار کوه (ایجاد اقامتگاه های گردشگری در قالب برپایی سیاه چادر عشایری) با توجه به درخواست خود روستاییان.

- احیای زندگی کوچ نشینی متقاضی دارد.

- متقاضی جهت ایجاد اقامتگاه بوم گردی وجود دارد.

- فضای قلعه می تواند برای روستائیان ایجاد شغل نماید، به طور مثال پس از مرمت بنا می تواند به عنوان موزه مردم شناسی و... تبدیل گردد.

- با توجه به وجود انواع گیاهان دارویی به لحاظ گردشگری سلامت پتانسیل بسیار خوبی است در زمینه جذب گردشگر سلامت

- بخشی از زندگی آنها با زندگی عشایری ارتباط دارد و می توان برنامه هایی در زمینه گردشگری عشایری مد نظر قرار داد

عدم همکاری بانک از جمله مشکلاتی می باشد که در تمامی روستاهای بازدید شده؛ وجود داشت.